Cykl a libido. Jak wahania hormonów mogą wpływać na nasze samopoczucie i potrzeby?

Co dzieje się z hormonami w trakcie cyklu?

Cykl menstruacyjny wiąże się ze zmieniającymi się poziomami przede wszystkim estradiolu i progesteronu. Ich stężenie zmienia się w zależności od fazy cyklu, a wraz z nim zmienia się środowisko hormonalne organizmu.

W fazie folikularnej poziom estradiolu stopniowo wzrasta, osiągając wysoki poziom przed owulacją. Po owulacji rozpoczyna się faza lutealna. Wzrasta wtedy progesteron, natomiast estradiol po początkowym spadku ponownie nieco się podnosi.

Jeśli nie dochodzi do ciąży, pod koniec fazy lutealnej poziomy obu hormonów obniżają się, co poprzedza rozpoczęcie kolejnej miesiączki. Te naturalne zmiany hormonalne mogą mieć znaczenie dla różnych aspektów funkcjonowania organizmu, w tym samopoczucia i libido.

Okolice owulacji a większa ochota na bliskość

Okres okołoowulacyjny to moment, w którym część kobiet zauważa u siebie większą ochotę na bliskość. W tym czasie poziom estradiolu jest wysoki. Badania obserwacyjne wskazują na związek pomiędzy zmianami poziomu estradiolu a libido w trakcie cyklu. U części kobiet wyższy poziom estradiolu wiąże się z większym zainteresowaniem seksualnym.

Nie jest to jednak reguła dotycząca każdej kobiety. Wyniki badań nie wskazują na jeden uniwersalny schemat, a różnice mogą pojawiać się również pomiędzy kolejnymi cyklami tej samej kobiety.

Druga faza cyklu i zmiany w samopoczuciu

Po owulacji rozpoczyna się faza lutealna, w której wyraźnie wzrasta progesteron. Zmienia się również poziom estradiolu, a pod koniec tej fazy oba hormony zaczynają spadać.

U części kobiet w drugiej połowie cyklu pojawiają się objawy przedmiesiączkowe. Mogą obejmować zmęczenie, drażliwość, obniżony nastrój, większą wrażliwość emocjonalną czy mniejszą energię.

Jeśli w tym czasie czujemy się bardziej zmęczone, mamy gorszy nastrój albo jesteśmy bardziej drażliwe, może to również przełożyć się na mniejszą ochotę na bliskość.

Nie oznacza to jednak, że za spadek libido odpowiada sam progesteron. W tej fazie jednocześnie zmienia się poziom kilku hormonów, a organizm każdej kobiety może reagować na te zmiany inaczej. U jednej kobiety różnica będzie wyraźna, u innej niewielka, a jeszcze inna nie zauważy związku między fazą lutealną a libido.

A co z androgenami?

W kontekście libido warto uwzględnić również androgeny, przede wszystkim testosteron.

Androgeny naturalnie występują w organizmie kobiet i uczestniczą w wielu procesach fizjologicznych, w tym związanych z funkcjami seksualnymi. Ich rola jest jednak bardziej złożona, niż sugerowałoby proste stwierdzenie, że „testosteron odpowiada za libido”.

Badania wskazują na związek pomiędzy androgenami a funkcją seksualną kobiet, ale poziom testosteronu sam w sobie nie pozwala przewidzieć, jak będzie wyglądało libido konkretnej kobiety.

Dlatego pojedynczy wynik hormonalny nie powinien być traktowany jako odpowiedź na pytanie, dlaczego libido zmieniło się w danym momencie.

Na libido wpływa również nasza rutyna

Cykl i związane z nim zmiany hormonalne są jednym z elementów, ale znaczenie ma również nasze codzienne funkcjonowanie.

Na libido mogą wpływać między innymi:

• jakość i długość snu,
•  przewlekły stres,
•  zmęczenie,
•  relacja z partnerem,
•  aktywność fizyczna,
•  przyjmowane leki,
•  ból lub dyskomfort,
•  ogólny stan zdrowia
• niedobory żywieniowe

Dlatego nawet przy podobnym przebiegu cyklu nasze libido może wyglądać inaczej w kolejnych miesiącach. Kilka tygodni dobrego snu, mniejszy poziom stresu i więcej energii mogą wyglądać zupełnie inaczej niż okres intensywnej pracy, niewyspania i przemęczenia.

Dieta i styl życia - o jakie aspekty warto zadbać?

Nie ma jednego produktu ani konkretnej diety, która odpowiadałaby za prawidłowe libido. Możemy natomiast zadbać o podstawy, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie organizmu, odpowiedni poziom energii i dobre samopoczucie.

Zadbaj o odpowiednią podaż energii z diety

Przewlekłe niedojadanie i zbyt niska podaż energii mogą prowadzić do zmęczenia i zaburzeń funkcji hormonalnych. Codzienna dieta powinna dostarczać odpowiedniej ilości energii oraz białka, tłuszczów i węglowodanów.

Postaw na różnorodność

Warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, nasiona roślin strączkowych, orzechy, nasiona i ryby dostarczają błonnika, witamin, składników mineralnych oraz różnorodnych związków bioaktywnych.

Nie ma potrzeby szukania jednego „produktu na libido”. Znacznie większe znaczenie ma sposób odżywiania jako całość.

Nie eliminuj tłuszczów

Tłuszcze są ważnym elementem prawidłowo zbilansowanej diety. Warto regularnie sięgać po oliwę z oliwek, orzechy, nasiona, awokado oraz tłuste ryby.

Zadbaj o sen

Niewyspanie i przewlekłe zmęczenie mogą wpływać na samopoczucie i ochotę na bliskość. Sen i regeneracja są więc ważnym elementem codziennej troski o organizm.

Znajdź sposób na zmniejszenie napięcia

Przewlekły stres może wpływać na sen, samopoczucie i funkcjonowanie organizmu. Pomocne może być znalezienie aktywności, która pozwala naprawdę odpocząć - od ruchu po czas spędzony z bliskimi czy spokojny wieczór bez dodatkowych obowiązków.

Ruszaj się regularnie

Aktywność fizyczna wspiera zdrowie metaboliczne, układ krążenia, kondycję i samopoczucie. Nie musi oznaczać intensywnych treningów. Najważniejsza jest regularność i forma ruchu dopasowana do własnych możliwości.

Warto obserwować własny cykl

Jeśli zauważasz u siebie zmiany libido, możesz przez kilka miesięcy zwrócić uwagę na to, kiedy się pojawiają i czy powtarzają się w podobnym momencie.

Warto jednocześnie obserwować samopoczucie, jakość snu, poziom stresu i energię. Taki szerszy obraz może być znacznie bardziej pomocny niż samo zapisywanie dnia cyklu.

Możesz zauważyć większą ochotę na bliskość w okolicy owulacji, zmianę w drugiej fazie albo brak wyraźnej zależności. Nie ma jednego prawidłowego schematu.

Kiedy warto skonsultować zmienność libido ze specjalistą?

Sama zmienność libido w trakcie cyklu nie musi oznaczać problemu. Warto jednak porozmawiać z lekarzem, jeśli zmiana jest nagła, utrzymuje się przez dłuższy czas albo zaczyna wpływać na jakość życia. Szczególnie jeśli towarzyszą jej ból, suchość, dyskomfort podczas zbliżeń, zaburzenia miesiączkowania, wyraźne zmęczenie czy utrzymujące się obniżenie nastroju. W takiej sytuacji nie warto z góry zakładać, że przyczyną są hormony. Libido może zmieniać się pod wpływem wielu czynników, dlatego ważne jest spojrzenie na całość objawów.